Door het slecht kiemen en opkomen van zomertarwe in het pakket ‘wintervoedsel akker’ zocht de eigenaar van een perceel in Leende naar een vervanger voor de tarwe, met een hoge voedingswaarde en betere prestaties op zijn droge zandgrond. In het voorjaar van 2025 zaaide hij sorghum in als alternatief voor de tarwe.

BoerenNatuur Brabant staat niet stil. We staan open voor verbeteringen van bestaande pakketten. We bespreken een proef met Sorghum.

Eigenschappen
Sorghum (Sorghum bicolar) is een oud graangewas met haar oorsprong in Afrika. Het is gekend als vogelvoer en is rijk aan koolhydraten en eiwitten. Sorghum wordt ook wel kafferkoren genoemd. Sorghum wordt laat in het voorjaar ingezaaid. Het kiemt en groeit zeer snel. Het is een éénjarig graangewas met grote droogtetolerantie. Bij droogte stopt de groei maar na een regenbui ontwikkelt de plant zich verder. Reden om eens te kijken of het goed in de wintervoedselakker past.

Zelfbestuivend
Door veredeling zijn er veel cultivars ontstaan die tot 5 meter hoog kunnen worden.  Het jonge gewas lijkt sprekend op mais wat de bladeren betreft. Pas als de bloeiwijzen (pluimen) zichtbaar worden valt op dat het toch echt een ander gewas is. De plant is grotendeels zelf bestuivend.

Pilot
In onze pilot kozen we voor Sorghum arsky, een laagblijvend soort niet hoger dan een normaal graangewas: Er is niet ontsmet materiaal gebruikt. Het gewas is eind mei gezaaid met een dichtheid van 300.000 zaadjes per hectare.

Ontwikkeling
In de loop van het seizoen hebben we foto’s gemaakt van de ontwikkeling van het gewas. Midden oktober, in de afrijp-fase, hebben we de planten op het perceel bekeken. De gemiddelde hoogte van het gewas was 80 +/- 10 cm. Opvallend was het grote aantal Melganzenvoet (Chenopodium album) planten. Waarschijnlijk door de open vegetatie.

We hebben ook enkele bloeiwijzen afgeknipt om het aantal en het gewicht van de graankorreltjes te meten. De korreltjes zitten erg vast aan de pluim en vallen er niet eenvoudig af. Het gemiddelde gewicht van 100 zaadjes was zo’n 3,8 gram. Gemiddeld zitten er zo’n 1000 zaadjes in een pluim. Er zijn echter ook veel pluimen die slecht met graankorreltjes bezet zijn.  In het veld is dat goed waarneembaar: die pluimen kleuren donkerbruin en zijn dunner dan de goed gevulde pluimen. Op onderstaande foto zie je twee graanpluimen van Sorghum; boven: weinig graankorreltjes in de pluim, onder: ruim gevulde pluim met graankorreltjes.

Potentie
Vogels lijken het gewas te waarderen: een aantal pluimen liet in oktober al vraatsporen zien. De witte binnenkant van aangepikte graantjes was dan al zichtbaar. Komende winter evalueren we middels monitoring of vogels de sorghum-pilot ook waarderen. Als dat het geval is gaan we met ‘Lerend Beheren’ ook eens naar mogelijkheden kijken om de onkruiddruk te verlagen. Het oog wil namelijk ook wat. Mogelijk breiden we de pilot uit met een tweede en of derde gewas dat naast voedsel voor vogels en insecten ook voor een goede onkruidonderdrukking zorgt.